Nie każde dziecko „z tego wyrośnie”. 12 sygnałów, że warto skonsultować rozwój mowy i komunikacji
„Poczekajcie, zacznie mówić.”
„Każde dziecko rozwija się we własnym tempie.”
„Mój syn też długo nie mówił, a dziś jest inżynierem.”
Takie rady słyszy wielu rodziców, którzy zaczynają niepokoić się rozwojem swojego dziecka. Rzeczywiście – każde dziecko rozwija się indywidualnie i nie wszystkie trudności oznaczają zaburzenia. Jednocześnie warto pamiętać, że niektóre sygnały nie powinny być bagatelizowane.
Współczesna neurologopedia pozwala wykryć wiele trudności rozwojowych już na bardzo wczesnym etapie. Im wcześniej zostaną zauważone, tym większa szansa na skuteczne wsparcie dziecka i uniknięcie problemów w przyszłości.
Poniżej przedstawiamy 12 sygnałów, które mogą wskazywać, że warto skonsultować rozwój mowy, komunikacji oraz funkcji związanych z jedzeniem, oddychaniem i rozwojem twarzoczaszki.
1. Dziecko mówi znacznie mniej niż rówieśnicy
Jeżeli dwu- lub trzylatek używa bardzo niewielkiej liczby słów, nie tworzy prostych zdań lub jego zasób słownictwa wydaje się znacznie uboższy niż u innych dzieci w podobnym wieku, warto skonsultować się ze specjalistą.
Nie każde opóźnienie oznacza poważny problem, ale każde wymaga wyjaśnienia.
2. Dziecko wszystko rozumie, ale nie mówi lub mówi bardzo mało
To jeden z najczęstszych powodów wizyt u neurologopedy.
Rodzice często zauważają, że dziecko doskonale wykonuje polecenia, rozumie rozmowy i komunikuje swoje potrzeby gestami, ale nie rozwija mowy w oczekiwanym tempie.
Taka sytuacja wymaga profesjonalnej oceny przyczyn trudności.
3. Mowa dziecka jest niezrozumiała dla otoczenia
W wieku około 3–4 lat większość dzieci powinna być rozumiana nie tylko przez rodziców, ale również przez osoby spoza najbliższej rodziny.
Jeżeli przedszkolanki, dziadkowie lub inne osoby mają trudność ze zrozumieniem wypowiedzi dziecka, warto sprawdzić, czy rozwój artykulacji przebiega prawidłowo.
4. Dziecko nie reaguje na swoje imię lub polecenia
Nie zawsze oznacza to problem ze słuchem.
Czasami przyczyną mogą być trudności związane z przetwarzaniem informacji słuchowych, komunikacją lub innymi obszarami rozwoju wymagającymi specjalistycznej diagnozy.
5. Dziecko często oddycha przez usta
Oddychanie przez usta to nie tylko kwestia estetyki czy nawyku.
Może wpływać na rozwój szczęk, zgryzu, napięcie mięśniowe w obrębie twarzy, jakość snu, koncentrację oraz rozwój mowy.
To jeden z najczęściej bagatelizowanych sygnałów ostrzegawczych.
6. Dziecko ma trudności z jedzeniem lub połykaniem
Przedłużające się problemy z gryzieniem, żuciem, połykaniem, wybiórczość pokarmowa czy nadmierne krztuszenie się mogą wskazywać na trudności w obrębie funkcji oralnych.
Neurologopeda zajmuje się nie tylko mową, ale również prawidłowym funkcjonowaniem narządów odpowiedzialnych za jedzenie i połykanie.
7. Dziecko stale trzyma otwartą buzię
Prawidłowy tor oddechowy powinien przebiegać przez nos, a usta w spoczynku powinny pozostawać zamknięte.
Jeżeli dziecko niemal cały czas ma otwarte usta, może to świadczyć o nieprawidłowościach wymagających konsultacji.
8. Dziecko ślini się mimo wieku, w którym nie powinno już tego robić
Nadmierne ślinienie po okresie niemowlęcym może wynikać z nieprawidłowej pracy mięśni twarzy, zaburzeń napięcia mięśniowego lub trudności w zakresie funkcji oralnych.
To objaw, którego nie warto ignorować.
9. Dziecko ma trudności z koncentracją podczas rozmowy
Jeżeli trudno mu utrzymać uwagę podczas słuchania, wykonywania poleceń lub uczestniczenia w rozmowie, przyczyna nie zawsze leży wyłącznie w zachowaniu.
Czasami źródłem problemu są trudności w przetwarzaniu informacji językowych lub słuchowych.
10. Dziecko niechętnie mówi lub unika komunikacji
Niektóre dzieci sprawiają wrażenie nieśmiałych, ale w rzeczywistości unikają mówienia, ponieważ komunikacja sprawia im trudność.
Może to dotyczyć zarówno rozwoju mowy, jak i funkcjonowania emocjonalnego czy społecznego.
11. Przedszkole lub szkoła zwracają uwagę na rozwój mowy
Nauczyciele obserwują dzieci każdego dnia na tle całej grupy rówieśniczej.
Jeżeli wychowawca sugeruje konsultację neurologopedyczną, warto potraktować taką informację jako cenną wskazówkę, a nie krytykę.
12. Rodzic po prostu czuje, że coś go niepokoi
To może wydawać się najmniej naukowy punkt na tej liście, ale doświadczenie pokazuje, że rodzice bardzo często trafnie wyczuwają, że rozwój dziecka przebiega inaczej, niż powinien.
Nie trzeba czekać na pojawienie się wielu objawów.
Jeżeli coś budzi Państwa niepokój, warto to sprawdzić.
Czy wystarczy jeden objaw?
Nie zawsze.
Pojedynczy sygnał nie musi oznaczać zaburzenia rozwojowego. Jednak jeżeli zauważają Państwo kilka z opisanych objawów lub mają poczucie, że rozwój mowy dziecka nie przebiega prawidłowo, konsultacja neurologopedyczna może pomóc rozwiać wątpliwości.
Czasami okazuje się, że rozwój przebiega prawidłowo i rodzice mogą odetchnąć z ulgą. Innym razem wczesna diagnoza pozwala szybko rozpocząć działania wspierające rozwój dziecka.
Dlaczego nie warto czekać?
W neurologopedii czas ma ogromne znaczenie.
Mózg dziecka rozwija się niezwykle intensywnie, szczególnie w pierwszych latach życia. Wczesne wykrycie trudności daje znacznie większe możliwości skutecznego wsparcia niż odkładanie diagnozy o kolejne miesiące lub lata.
Największym błędem nie jest umówienie konsultacji, która okaże się niepotrzebna.
Największym błędem jest przeoczenie momentu, w którym dziecko mogło otrzymać pomoc odpowiednio wcześnie.
Profesjonalna diagnoza neurologopedyczna w okolicach Łodzi
Jeżeli zauważają Państwo u swojego dziecka którykolwiek z opisanych sygnałów, warto skonsultować się ze specjalistą.
W gabinecie neurologopedycznym mgr Anny Chodakowskiej w Florentynowie koło Konstantynowa Łódzkiego przeprowadzana jest szczegółowa diagnoza obejmująca rozwój mowy, komunikacji, funkcji oralnych oraz innych obszarów mających wpływ na prawidłowy rozwój dziecka.
Diagnoza pozwala określić, czy rozwój przebiega prawidłowo, czy też dziecko potrzebuje dodatkowego wsparcia terapeutycznego.
Czasem jedna konsultacja wystarczy, aby rozwiać wątpliwości rodziców. Czasem staje się pierwszym krokiem do skutecznej pomocy, która może mieć ogromny wpływ na przyszłość dziecka.