Dlaczego dziecko mówi niewyraźnie mimo że „zna słowa”? O zaburzeniach artykulacji, które rodzice często bagatelizują

„On wszystko rozumie.”  „Dużo mówi.”  „Tylko trochę niewyraźnie.”

To bardzo częste zdania, które neurologopedzi słyszą od rodziców dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym.

Problem polega na tym, że niewyraźna mowa często jest traktowana jako coś „normalnego”, z czego dziecko po prostu wyrośnie.

Czasami rzeczywiście rozwój artykulacji potrzebuje jeszcze czasu. Ale bywają też sytuacje, w których trudności z wymawianiem głosek są sygnałem głębszego problemu wymagającego terapii.

I właśnie dlatego warto wiedzieć, kiedy „dziecięca wymowa” przestaje być etapem rozwoju.
 

Dziecko może znać słowa… ale mieć trudność z ich prawidłowym wypowiadaniem

To bardzo ważne rozróżnienie.

Niektóre dzieci:

• mają bogate słownictwo,
• dobrze rozumieją polecenia,
• budują zdania,
• chętnie rozmawiają,

ale jednocześnie:

• zniekształcają głoski,
• mówią niewyraźnie,
• „połykają” końcówki,
• zamieniają jedne dźwięki na inne,
• są trudne do zrozumienia dla otoczenia.

Rodzice często skupiają się wtedy na tym, że dziecko „dużo mówi”, a nie na jakości samej wymowy.
 

Czym są zaburzenia artykulacji?

Zaburzenia artykulacji dotyczą sposobu wymawiania głosek.

Dziecko może:

• wymawiać głoskę nieprawidłowo,
• zastępować ją inną,
• opuszczać ją całkowicie,
• deformować dźwięk.

Najczęściej problemy dotyczą głosek takich jak:

• sz, ż, cz, dż,
• s, z, c, dz,
• r,
• l.

Ale niewyraźna mowa nie zawsze dotyczy tylko pojedynczych głosek.

Czasem problem obejmuje:

• napięcie mięśniowe,
• pracę języka,
• oddychanie,
• połykanie,
• koordynację narządów mowy,
• słuch fonemowy,
• ogólny rozwój neurologiczny.
   

„Każde dziecko rozwija się we własnym tempie” – to prawda, ale…

To zdanie jest częściowo prawdziwe.

Rozwój mowy rzeczywiście przebiega indywidualnie.Nie każde dziecko zaczyna mówić i wymawiać wszystkie głoski dokładnie w tym samym czasie.

Ale istnieją też normy rozwojowe, które pomagają ocenić, czy rozwój przebiega prawidłowo.

Jeśli:

• dziecko długo pozostaje niezrozumiałe dla otoczenia,
• trudności utrzymują się mimo wieku,
• pojawiają się problemy z jedzeniem, oddychaniem lub zgryzem,
• dziecko unika mówienia,
• zaczyna frustrować się komunikacją,

warto skonsultować się ze specjalistą.
 

Niewyraźna mowa może wpływać na emocje i pewność siebie

To aspekt, który rodzice często zauważają dopiero później.

Dziecko, które:

• jest często poprawiane,
• bywa niezrozumiane,
• słyszy komentarze innych dzieci,
• ma trudność z wyrażaniem siebie,

może stopniowo:

• wycofywać się z rozmów,
• unikać wypowiadania się,
• tracić pewność siebie,
• odczuwać frustrację lub napięcie.

Dlatego terapia artykulacji to nie tylko „ćwiczenie głosek”.

To również wspieranie dziecka w swobodnej komunikacji i budowaniu komfortu w relacjach z innymi.
 

Czasem problem znajduje się głębiej niż sama wymowa

I właśnie dlatego diagnoza neurologopedyczna jest tak ważna.

Niewyraźna mowa może mieć związek między innymi z:

• obniżonym napięciem mięśniowym,
• oddychaniem przez usta,
• nieprawidłową pozycją języka,
• zaburzeniami miofunkcjonalnymi,
• problemami sensorycznymi,
• trudnościami neurologicznymi,
• skróconym wędzidełkiem języka.

W takich sytuacjach samo „powtarzanie głosek” zwykle nie wystarcza.
 

Im wcześniej dziecko otrzyma wsparcie, tym łatwiej o efekty

Układ nerwowy dziecka jest bardzo plastyczny.Wczesna terapia często pozwala:

• szybciej skorygować nieprawidłowe wzorce,
• zapobiec utrwalaniu błędów,
• wspierać rozwój komunikacji,
• poprawić komfort funkcjonowania dziecka.

I co ważne — terapia neurologopedyczna nie musi być dla dziecka stresująca.

Dobrze prowadzona terapia opiera się na:

• relacji,
• zabawie,
• poczuciu bezpieczeństwa,
• stopniowym budowaniu nowych umiejętności.
   

Neurologopeda Łódź – Florentynów 116

Gabinet neurologopedyczny Anny Chodakowskiej oferuje diagnozę oraz terapię dzieci z trudnościami w zakresie:

• rozwoju mowy,
• artykulacji,
• terapii miofunkcjonalnej,
• oddychania przez usta,
• opóźnionego rozwoju mowy,
• zaburzeń komunikacji.

Jeśli masz wrażenie, że Twoje dziecko mówi niewyraźnie, trudno je zrozumieć lub rozwój wymowy budzi Twój niepokój — warto skonsultować się ze specjalistą i spokojnie ocenić, czy rozwój przebiega prawidłowo.